The effects of the Duterte admin’s policies felt in urban poor communities

enablePagination: false
maxItemsPerPage: 10
totalITemsFound:
maxPaginationLinks: 10
maxPossiblePages:
startIndex:
endIndex:

Before Duterte heads to the podium for his third SONA, CNN Philippines Life visited a few communities in and around Metro Manila to get an idea of how his administration has most affected them. Photo by JL JAVIER

Manila (CNN Philippines Life) — President Duterte has always touted himself as a man of the poor. He has always said he grew up as a “poor man’s child” and continues a simple lifestyle — from his humble home and mode of dress to the way he addresses his audiences during his speeches.

To his loyal supporters, he is “Tatay Digong,” and his mayoral, “man of the people” appeal remains strong, his political will and tenacity in the face of criticism a sign of the coming of real and effectual change.

According to his administration, Duterte’s actions hold the promise of bringing peace and order and eschewing economic growth to the country. Yet, worldwide, the Duterte admin’s policies and administrative decisions are criticized for being severely anti-poor, from the war on drugs, the TRAIN law, to the recently implemented Oplan Galugad or anti-tambay drive.

So who is President Duterte according to the people he claims to look out for the most? Before Duterte heads to the podium for his third SONA, CNN Philippines Life visited a few communities in and around Metro Manila to get an idea of how his administration has most affected them.

CNN_sona_kadamay_ntriangle-3837.jpg Residents of Sitio San Roque are constantly under threat of forceful eviction to make way for the development of Quezon City's Central Business District. Photo by BARDO WU

Sitio San Roque, North Triangle Village, Quezon City

Sitio San Roque rests on a plot of land that is poised to become Quezon City’s Central Business District. As developers convert the land into a “mixed use” community for residential and commercial use, the subvillage of informal settlers living here are being forcefully evicted via demolition and relocation. Some of the options given to them are to receive about ₱100,000 in cash to demolish their own homes and leave, or to be relocated to a housing settlement in Bulacan where they will be charged around ₱400,000 for amortization.

Some of the residents of Sitio San Roque have been around since the 1980s and have been fighting for onsite development of their homes since the Aquino administration. Some members of the community come from different provinces, where they say work options have gone scarce, and the rising price of goods pushes people to pawn off their sources of livelihood, such as their land, until they can no longer pay to get these back. “Nandito ang trabaho,” says Ka Ricky.

Members of the community also describe their area as becoming increasingly unsafe, with drug-related killings growing rampant. Around 30 individuals have also been rounded up under Oplan Galugad.

CNN_sona_kadamay_ntriangle-3740.jpg Estrelita has been living in Sitio San Roque since 1983. "Ang hiling lamang sana namin kay Duterte, bago matapos ang kanyang panunungkulan sa gobyerno ay dapat magbigay siya ng maayos na tirahan para sa aming mahihirap," she says. Photo by BARDO WU

Estrelita
Kakanin vendor

Ang karamihan dito ay mahirap, walang sapat na trabaho at maayos na sahod. Kung may trabaho man ay napakaliit ng sahod. May atake din sa aming komunidad ang demolisyon. Bakit kami tinutulak sa demolisyon? Kasi pagtatayuan siya na mga magagarang istraktura gaya ng nakikita sa paligid, ‘yung Seda, Vertis Mall, Ayala Mall. Kaming mga mahihirap, ang hangad namin ay kahit maliit lamang na bahay basta dito lang sa aming komunidad. Ang hiling lamang sana namin kay Duterte, bago matapos ang kanyang panunungkulan sa gobyerno ay dapat magbigay siya ng maayos na tirahan para sa aming mahihirap.

Bukod doon sa nakaamba kaming i-demolish, wala pa kaming alam kung saan kami itatapon, kasi kami talaga sa Kadamay San Roque ay lumalaban kami doon sa onsite development. Ngayon, dalawang taon [nang nakaupo si] President Duterte, sari-sari ‘yung mga nakikita namin sa telebisyon na sinasabi niya na lumalago na daw ang ekonomiya, gumanda na raw ang buhay ng mga mahihirap. Eh kung gumanda na ang buhay ng mahihirap dapat may mga bahay na ‘yung mga dinedemolish. Ang problema, patuloy ‘yung mga taong nakatira sa mga lansangan.

Hindi naman kami humihingi ng libre eh. Alam naman namin na ang gobyerno walang kakayanan na magbigay ng libreng pabahay. Kaya kung kami ang tanungin ilaban namin sa habang abot kaya. Tapos maglaan ang gobyerno ng sahod na nakabubuhay, trabahong disente, tiyak at ligtas.

CNN_sona_kadamay_ntriangle-3771.jpg As a vendor in their local market, Ka Ricky says he is most affected by the TRAIN Law and the rising prices of goods. "Isipin niyo po ‘yung amin pong pagtitinda. Papaano kung wala kaming tinda?" Photo by BARDO WU

Ka Ricky
Vegetable vendor

[Noon pa lang] sa administrasyong Noynoy Aquino, iginiit namin ‘yung onsite development, [pero] wala talaga kaming napala. Nawala na lang si Noynoy Aquino pero nanatili ‘yung laban. Umasa kami sa administrasyong Duterte, sa sinasabi nilang simula ng pagbabago, pero wala kaming nakitang pagbabago. Lalo pang humupay, lalo pang nanlupaypay ‘yung mga maralitang taga Sitio San Roque.

[Apektado din kami sa] pagpapataw niya pa ng pangunahing pagtaas ng mga taxes. ‘Yung sa sardinas, magkano na ang bili namin? Isipin niyo dating ₱15 ngayon ₱22 na ... Hirap na hirap ka na nga, alangan naman magpakamatay ka para hindi ka na kumain.

May sakit din po ako sa puso, malaki po ‘yung gastos sa sakit sa puso. Tapos meron tayong center na pinagmamalaki na magkakaroon ng libreng gamot, hanggang ngayon wala po.

Dito sa amin sa North Triangle, wala pong katagumpayan ‘yung ginawa ng administrasyong Gloria, kay Noynoy, na ‘yung relokasyon, ‘yung demolisyon, patuloy na pinagpapatuloy hanggang sa kay Duterte. Dapat ginagawa po nila ‘yung onsite development. ‘Pag pinapaunlad nila ‘yung siyudad, kasama dapat ‘yung maralitang taga siyudad.

Nandito po kasi ‘yung trabaho. Andito ‘yung kabuhayan. Isipin mo kung nandun ka sa Bulacan, tinapon ka, ang trabaho mo nandito sa Quezon City, mamasahe ka, magkano pamasahe? Eh kung kikita ka ng ₱500 lang o ₱400 o ₱350? Eh magkano ang pamasahe, ₱100 mahigit na. Ano pa ang matitira?

Kasama po ako noong unang inannounce ‘yung pagkapangulo ni Pangulong Duterte. Kasama po ako sa Tondo na nasa hapag kainan na pakain niya. Meron pong biko, simpleng simple. Akala ko po talaga ‘yun na ‘yung tunay na pagbabago na makatao, pero ngayon nakalimutan na yata kami ng pangulong Duterte.

Photo-14.jpg Shortly after Duterte assumed office in 2016, Yani's* cousin was found dead in a gutter in Kaybiga, Caloocan. “Halos araw-araw sa Kaybiga kung hindi pinapatay hinuhuli.” Photo by JL JAVIER

Caloocan City

“Wala nang safe na lugar ata ngayon eh.”

Since the war on drugs began two years ago, Caloocan City has made the news for numerous drug-related deaths. It is here, in Barangay 160, where 17-year-old Kian Delos Santos was slain. These days, residents find that there are very few places left in Caloocan where they feel safe.

Drive around with a Caloocan City native and you will find that for every five-minute stretch is another site for drug-related killings. “Diyan, akala niyo safe diyan? Marami na rin namatay diyan,” says Yani* pointing to a main road lined with busy markets on both sides. Her brother was killed along Regalado Avenue 10 days after Duterte assumed office in 2016, while her cousin was killed shortly after in nearby Kaybiga, where he was found dead in a gutter with multiple stab wounds and a gunshot wound between the eyes.

“Halos araw-araw sa Kaybiga kung hindi pinapatay hinuhuli.”

Photo-13.jpg When Yani's* brother was killed in 2016, she had to become the sole breadwinner of her family, taking care of her parents, siblings, and her brother's young children. Photo by JL JAVIER

Yani*
Activist

Bilang kababaihan, mas naapektuhan po kami [ng Oplan Tokhang] kasi ang kababaihan po mas maraming namamatay na kapamilya. Katulad po sa akin, ang mga pamangkin ko din po babae din po ‘yun. Parehas po silang apektado, parehas po silang nawalan ng ama ng walang kalaban-laban. Hindi naman po totoo, pero ang sabi nila gumagamit daw po ang kuya ko.

Ang sabi nila pulis daw ang pumatay, pero may nakakita daw ng naka-civillian ... [Ang sabi sa akin ng kumpare ng kuya ko] “Pinatay daw si kuya mo, tungkol daw sa drugs.” Tapos tinaniman pa nila ng baril. Ang mali po nila, tinanim nila ‘yung baril sa kanan. Hindi po nila alam na kaliwete po ‘yung kuya ko.

Nagtatrabaho ang kuya ko para sa mga kapatid ko. Nagtatrabaho ang kuya ko para sa amin. Tapos kikitilin nila na wala kaming kaalam-alam. Si kuya po ‘yung breadwinner namin. Tapos nung nawala po siya ako na po ‘yung nag-aalaga sa mga anak niya. Napakahirap po sa amin nun.

Napabayaan ko po ‘yung pag-aaral ko, napabayaan din po ni Papa ‘yung sarili niya, ‘yung mama ko inatake ng high blood. Tapos 'yung mga pamangkin ko po, imbes na mag-aral, nagtrabaho na lang ‘yung panganay, tapos ‘yung bunso hanggang ngayon nagtatanong siya, “Nasan si Papa?”

Sobrang hindi na talaga safe sa amin. Katulad ko, nung nakaraang linggo, may pinatay po sa amin. Naglalakad ako along the way, five steps pa lang ako, may pinatay doon sa may bilyaran. Tapos ‘yung pumatay po dun sa taong ‘yun, naglalakad lang din po palabas mismo sa lugar.

Photo-10.jpg Melissa's* son-in-law was implicated in a hold-up incident and later found dead in Novaliches. She has not been able to give him a proper burial because they cannot afford the expensive fee for transferring the body. Photo by JL JAVIER

Melissa*
Market vendor

Pito po ang aking mga anak, puro babae, may mga kaniya-kaniyang pamilya. ‘Yung isa po doon, [pinatay ‘yung asawa,] ‘yung manugang ko. Nasa akin po ‘yung dalawang bata. Nasangkot siya sa holdap sa may Caloocan nung February. ‘Yung kasama niya, nahuli nung araw na ‘yun mismo. Siya, nahuli siya nung March.

Pinalaya siya ng June. Sabi ko sa kanya, “Nasaan ‘yung papel mo kung laya ka na? Sabi niya, “Hindi Ma, pinalabas lang nila ako.” Sabi ko, “Bakit ka lumabas? Hindi mo ba alam na delikado ang buhay mo pag pinalabas ka ng ganyang walang papel? Umalis ka na lang dito.” Eh hindi siya nakinig. July siya pinatay.

Nung pumunta siya sa bahay, sabi niya ginawa na siyang asset. Sabi ko ‘wag kang pumayag. Nandito ka na rin lang sa labas, magtago ka na.

Malaki epekto nung pagkawala niya kasi ‘yung mga bata nasa akin eh. Buti kung lagi tayong malakas, eh iilang taon pa lang bunso niya, six years old?

Hanggang ngayon, nasa punerariya pa siya. Ang sistema dito, ‘yung bangkay, sa Novaliches nila tinapon kasi alam nilang may kamag-anak doon. Pero dinala nila sa La Loma. Ang hinihingi nila ngayon is ₱50,000 para kunin ang bangkay.

Pano mo kukunin ‘yun sa katulad naming mahihirap? Makukuha mo ba ‘yung singkwenta? Edi kanila nalang ‘yung bangkay kung ganon.

Photo-15.jpg "Kahit sa loob ng bahay mo, sa amin, pinapasok na ‘yung mga bahay na minsan napapagkamalan na lang nila na ... sabi nila nagtutulak ng shabu, ng marijuana," says Bernadette, whose son was caught and jailed during an Oplan Galugad operation. Photo by JL JAVIER

Bernadette
Snacks vendor

Halos lahat ng kalugar namin, pagdating ng eight o’clock ng gabi halos ayaw na nilang lumabas kasi natatakot sila. Kahit sa hapon may mga nag-ga-Galugad na raw. Kaya sabi ko, bakit sobrang kakaiba ata ngayon? Dati naman na may Galugad, hindi naman sila ganun kahigpit. Parang mas lalo nang nakakatakot ngayon kasi kahit wala silang nagiging proof doon sa mga tinitignan nilang tao, ginagawan na nila ng ebidensiya pag nahahawakan na nila ‘yung tao.

Hanggang sa ngayon nakakulong ‘yung anak ko kasi nahuli nila ... kinapkapan nila sa barangay [hall] pero wala naman silang nakuha. Ngayon, pag pasok ng pulis meron na siyang marijuana. Sinasabing nakuha nila sa kamay or sa bulsa nung anak ko. Tapos on the spot dinala nila sa presinto, kinasuhan na nila.

Kinasuhan nila ‘yung anak ko. Kailangan daw piyansahan. Ang bail recommended nila is 200,000. Sabi ko saan kami kukuha ng ganung kalaki? 'Di naman kami mayaman para mag-bail ng ganung kalaki diba? Nung time na ‘yun, as in pang kain lang namin kinabukasan hahanapin pa namin para lang makaraos 'yung mga anak ko.

Wala nang safe na lugar ata ngayon eh. Habang nakaupo ‘yan si Duterte. Kasi kahit sa loob ng bahay mo, sa amin, pinapasok na ‘yung mga bahay na minsan napapagkamalan na lang nila na ... sabi nila nagtutulak ng shabu, ng marijuana. Kahit naman hindi, papasukin nila. Nangyari na rin sa kalapit namin na bahay na sabi nagtutulak ng shabu, pinagbabaril. Sabi ko hindi na Galugad ‘yun. Sabi nila Tokhang. Hindi naman eh. Tok-bang ang ginagawa nila eh. Pag katok, bang-bang na eh.

Photo-22.jpg Baseco, Tondo isa home to rougly 60,000 people. The compound is also one of the most drug-affected areas in Manila. Photo by JL JAVIER

Baseco, Tondo

Tondo, Manila is one of the most densely populated areas in the world. The Baseco compound, situated right next to the coastal waters of Manila Bay, is home to roughly 60,000 people.

During the wet season, the streets turn to mud and are filled with ankle-deep flood water. Electricity comes and goes. There are housing projects in the more spacious and better looking parts of Baseco, where, as of December 2017, 79 families have been awarded ownership. But for the most part, houses are makeshift shanties made out of wood, yero, and hollow blocks.

According to PDEA, Baseco is one of the most drug-affected areas in Manila, and Oplan Tokhang is a common occurrence here.

Fatima* and Ellen* share similar experiences with Oplan Tokhang. On May 26, 2018, Fatima’s brother and Ellen’s husband were taken away by policemen in masks and civilian clothes, and have been jailed in a Manila Police precinct since then. Both claim to have no involvement with illegal drugs. Because neither Fatima nor her husband were able to finish their schooling, they do not have a stable source of income and rely on small rackets to support their household. This is also common among the residents of Baseco. Neither of the two families can afford to pay the bail.   

Photo-26.jpg "Ito na naman, magso-SONA nanaman, pagbabago nanaman. Anong pagbabago ba ang nararanasan namin ngayon? Hindi po pagbabago eh. Kung hindi kagipitan sa amin na mga mahihirap," says Fatima, whose brother was recently imprisoned during an Oplan Tokhang operation in their area. Photo by JL JAVIER

Fatima*
Garlic peeler

Kung sa epekto po [ng administrasyong Duterte sa amin] malaki … Bukod sa mahal ‘yung bilihin ngayon, nadagdag pa ‘yung sa kuya ko ngayon na nasa kulungan ... wala namang kasalanan. Sabi nila [ng mga nanghuli sa kanya] survey lang. Anong survey ‘yung sinasabi nila? ‘Yung kuya ko … wala naman pong rekord, eh. Bakit kinulong po nila? Kinasuhan po nila ng droga? Eh wala naman po silang nakuhang droga eh.

Siyempre, hindi kami makagalaw-galaw sa kaniya dahil nga wala nga po kaming pera. Bukod doon, wala kaming maidala sa kaniya na pagkain dahil isa lang po kaming mahirap. Kasi nagbabalat lang po kami ng bawang. Tapos, ‘yung asawa ng kuya ko, napag-abroad siya dahil sa hirap ng buhay dito. Dati napapagkasiya ‘yung isang-daan sa isang araw, ngayon hindi na eh.

Dahil wala po kaming pera, wala po kaming pampiyansa. Tapos dahil Muslim daw po kami, iba po daw ‘yung piyansa ng Muslim sa Kristiyano. Sabi ko, ano po ang pinagkaiba, eh isa rin po kaming tao?

Kaya ito na naman, magso-SONA nanaman, pagbabago nanaman. Anong pagbabago ba ang nararanasan namin ngayon? Hindi po pagbabago eh. Kung hindi kagipitan sa amin na mga mahihirap.

Paano naman po kaming mga mahihirap na walang pinagaralan? Dapat ‘yun ‘yung tutukan niya, hindi po ‘yung mga mayayaman na may kaya! Parang hindi naman po namin nakikita ‘yung pagbabago eh.

Photo-24.jpg Ellen's husband was among the people caught and imprisoned during an Oplan Tokhang operation in May. "‘Yung anak ko parang na-trauma siya," she says. "Hindi niya matanggap na ganun nga ang nangyari sa papa niya. [Tintanong ako ng anak ko,] ‘Ma, bakit ganon? Gusto ko pa naman mag-pulis tapos ganyan ang ginagawa nila kay Papa?'” Photo by JL JAVIER

Ellen*
Manicurist

Mahirap at mahal na ngayon ang bilihin. Sa 300 na kinikita mo, talagang kulang sa isang araw. Kasi pag-aaral lang [ng bata], sa isang linggo mo, kulang ang isang daan na budget mo sa anak mo. Bigas, mahal. Mga delata, mahal. Pamasahe nga lang, mahal din.

Siyempre sino naman ang hindi matakot ma-tokhang? Nag-aalala ka sa asawa mo kasi kahit ang iba nga, papasok na lang ng bahay, sabihin lumalaban. Kahit hindi lumalaban, papatayin nila. Tama ba ‘yung mga ginagawa ng mga pulis na yan? Papasok nalang ng bahay? Hindi tama ‘yun.

‘Yung nangyari sa asawa ko, dalawa lang silang mag-ama sa loob ng bahay. Nahuli siya ng pulis sa loob ng bahay. Kasi ‘yung gate ko, nakasarado ‘yun. Tapos medyo bingi ‘yung asawa ko, hindi niya alam na may taong kumakatok. Saka lang niya nalaman nung sinabihan siya ng “Lalabas ka ba o hindi?” Paglabas niya sa bahay namin, naghuhugas siya ng pinggan, tinadyakan ng pulis 'yung pintuan nung gate namin. Saka siya pinadapa.

Ngayon nasa City Jail siya. Wala siyang kasalanan, nagdudusa siya. Kaya ‘yan, hindi ko matanggap talaga. ‘Yan ang ginawa nila sa asawa ko. Walang rekord ang asawa ko kahit saan siya pupunta. Walang rekord 'yan, dahil kami mahirap lang.

‘Yung sa anak ko parang na-trauma siya. Hindi niya matanggap na ganun nga ang nangyari sa papa niya. [Tintanong ako ng anak ko,] "Ma, bakit ganon? Gusto ko pa naman mag-pulis tapos ganyan ang ginagawa nila kay Papa?” Sabi ko, “Hayaan mo na lang ‘nak, talagang ganyan. Mahirap lang tayo, wala tayong pera, kahit pagkain lang natin hirap tayong maghanap-buhay.”

Photo-29.jpg "Nababawasan 'yung krimen dito sa amin at 'yung mga rape," says Gemma, who resides in the Baseco compound with her husband and children. "Kasi minsan dito 'yung mga tatay 'yung nangrarape dahil dun sa drugs. Tapos nung naging presidente na siya, malaking naibawas doon sa krimen na nangyayari." Photo by JL JAVIER

Gemma
Works various low paying, part-time jobs

Binoto ko [si Duterte] as president. ‘Yung sinabi niya na sa droga, parang ok naman. Kasi nababawasan 'yung krimen dito sa amin at 'yung mga rape. Kasi minsan dito 'yung mga tatay 'yung nangrarape dahil dun sa drugs. Tapos nung naging presidente na siya, malaking naibawas doon sa krimen na nangyayari.

Siguro para sa iba, hindi siya maganda kasi nandoon 'yung sa Tokhang na hindi naman pala karamihan doon totoo. Kasi meron dito sa amin, kaibigan ko silang mag-asawa. Nag-abroad siya, tapos 'yung bahay niya parang nakasangla sa pusher. So 'yung bahay niya nasa watchlist na. Tapos nung tinokhang sila, wala na 'yung nagbebenta. ['Yung na-Tokhang] 'yung may-ari na kararating lang na galing abroad.

***

*Name changed at subject’s request.